Dit is de engste plek in ut universum
De euvergrote mierderheid vaan de kosmos is leechtes. Gigantische, onbegriepelek groete ruimtes vaan leeg niks. Belle vaan iewege nach, die zich oetrèkke tot hónderde miljoene leechjaore, bekans gans zonder starestelsels, sterre of leech. De eenzaamste plekke die bestaon.
Leegtes zien neet allein de aafwezigheid vaan spul, mer ouch rare werelde vaan duusternis die greuje, drieve, bótse en samekomme mèt mekaar – Binne-in is de ruimte zelf gewelddadig oetgerèk en ‘t is bekans oonmeugelek um ze binne te gaon.
Simpel gezat: leechtes zien raar en eng. Maar ze beelde ut ganse universum en kinne oeteindelik zien lot bepaole. Vandaag de daag kinne we mie es 8.000 leechtes en superleegtes, en we blieve nog mie oontdèkke. Hoe groet un cluster of supercluster vaan starestelsels ouch weurt, d‘r liek altied un nog groetere leegte in de buurt te zien. Laote we vaan de kosmische klif sprónge en in ‘t hart vaan ‘t kosmische niks valle.
De Eenzaamste Plek in ‘t Universum Geer zoomt weg vaan de aarde, mit doezende kier de snelheid vaan ‘t leech, en verlaot us zonnesjtelsel en
onze zonnebuurt achter. Noe zien veer de ganse Melkweg mit zien 200 miljard stare en tientalle dwergstarestelsels die d’r umheen zitte. 2,5 miljoen leechjaor aofstand op un bótsingsbaan ligk de reus Andromeda en zien eige zwerm satellietstarestelsels.
We bewege noe ‘n miljoen kier sneller es de snelheid vaan ‘t leech, en zien de lokale groep vaan mie es 50 starestelsels samegeweven door zwoertekrach, riviere vaan gaas en oonziechbare steigers vaan duuster materie. Dit is ós zaak vaan ‘t universum, 10 miljoen leechjaore euver, geine mins zal ‘t oets verlaote. Behalve veur dich blijkbaar. Es ver nog sneller wegzoome, zien ver de Maagd Supercluster, un kolossale moer vaan mie es 2.000 starestelsels verspreid euver oongeveer 100 miljoen leechjaore.
Noe veurzichtig, geer bevindt zich rech op de rand vaan de kosmische klif boe de echte, deep duusternis begint: de Lokale Leegte – ‘n gigantische, lege bubbel vaan 200 miljoen leechjaor breid. Es ‘t ‘n helder ding waor en neet absolute duusternis, zou ‘t 40% vaan de nachteleke luch völle die we vaanaof de aarde zien. Om us heen zien tientalle aandere superclusters en gigantische leechtes gevöld
mit verstikkende leegte.
Geer reis noe nao ‘t groetste en leegste niks dat besteit – rech in ‘t midde vaan de Boötes Supervoid. ‘n Kosmische woestijn vaan ongeveer 300 miljoen leechjaor breid. Zo gigantisch dat ut doezende starestelsels zouw motte bevatte. Maar in plaats daovan, wat zeen geer?
Geer zit umgeve door volmaakte duusternis, de meis absolute duusternis dee de minselike geis kin bedinke. D’r is gein bove of neer.
Gein beweging. Niks um uchzelf te oriëntere. D’r is gein inkel teike dat
‘t boete-universum besteit zelfs. ‘t Is ‘n onontkombaar gevangenis. En dit is gein exotische hook vaan de kosmos. Dit is wie de euvergrote mierderheid vaan ‘t universum veur de minseleke ouge veult. Gewoen stomme zwartheid zoonder enige bewaeging. Oeveraal. Veur altied.
Alhoewel d’r get geheimzinnigs in ‘t duuster verstop zit – zwakke ranke vaan duustere materie, die in de leegte doordringke wie kosmische korstmos. Un miniatuur echo vaan ut väöl groetere bos vaan duuster materie filamente die ut steigers vaan starestelsels en starestelselclusters boete de leegte vörmp. En op hun punte vinde veer zwakke blauwige spek in de oceaan vaan duusternis: leeg starestelsels, eenzame vuurvliegkes die de nach neet in staot zien um te verlichte.
De zeldzaamste starestelsels die we kinne, erg geïsoleerd, erg eenzaam.
Un universum vaan belle Veurtot ver deep in de ruumte kooste kieke, dachte astronome tot ver in un uniforme kosmos leefde mit eve verspreid starestelsels. Maar in plaats daovan höbbe veer gevoonde tot starestelsels, kosmisch gaas en doonkere materie in un enorm kosmisch web waore gerangsjik. Un trökkerende patroon vaan blaajer en filamente, georganiseerd roond enorme lege holtes, die in dichte knuip met starestelselclusters en superclusters tegekaome.
Mer dees structuur is neet statisch, ut liek gewoen te zien umtot de aofstande tusse starestelsels zoe oongeluufelik enorm zien. In werkelekheid sjiete starestelsels door de ruijmte met snelhede vaan miljoene kilometer per oor.
Ze zitte op bótsingsbaone, dreije um mekaar um en bewege nao ut centrum vaan groetere starestelselclusters op miljoene leechjaore aofstand. Maar ze lieke altied aon de rand vaan de leechtes te blieve staon wie reflecties vaan leech op zeepbelle – wat ‘n bietje raar is. Es ze zoe dynamisch zien, zouw ‘n starestelsel neet soms in ‘n leegte motte sjiete? Leechtes zien in feite extreem lesteg um veur starestelsels vaan boete binne te gaon – op z’n mins natuurlik – umtot de zwoertekrach rare weurt aon hun rande en nog vreemder deeper in ze. Es se neet baeter wis, zous se
dink dat leechtes alles oetspuuge wat perbeert binne te koume, en starestelsels nao de rand duuje.
De meneer boe-op zwoertekrach wèrk is dat alles mit massa in ut universum alle aandere dinger mit massa aontrèk. En aangezeen d’r bekans gein massa binne is, trèk ‘t kosmische web vaan starestelselssuperclusters aon hun rande dinger oet leechtes. Wie leegder ‘n leegte is, wie heller de zwoertekrach op wat euverblijf trek. ‘t Is ech wie ‘n trök-oorlog
boe de eine kant neet ins perbeert.
Nao verloup vaan tied weure de leechtes ech allein mer leger en de mör en knuppels um ze heen dichter en helderder. Zouw ‘t meujlik zien um mit ‘n ruimtesjeep in ‘n kosmische leegte te vlege? Neet technisch gezeen, ut meujelekste deil is um te ontsnappe aon de zwoertekrach vaan eur thoesstelsel. ‘t Geit ouch neet
logisch, want… wat wilste precies bezeuke in ‘n leegte? ‘t Is logies um in ‘n leegte te vlege es se dich wilt verstoppe. Zoe wie ech, ech verstoppe.
Maar welke kosmische horror zou angstig genóg zien veur ‘n besjaoving um te probere te ontsnappe in ‘n kosmische leegte? Starestelsels in de drukke clusterregio’s wie ós Melkweg zien erg actief, aangezeen de zwoertekrach vaan de naobers d’r nao trek en trèk, bótse en samekomme. Leegte starestelsels zien zoe geïsoleerd tot ze in langzame beweging awwere.
Ze zien miestal kleiner, blauwer en vol gaas, boedoor nuij stare langzaamer en kalmer weure geboorte. Dus leegte starestelsels kinne de lètste plekke zien die
zal bewoenbaar blieve in us stervende universum. De lètste sjter in ut universum
zal waarsjienlik hei gebore weure.
Dus mesjiens zal ‘n wanhopig boete-aardse ras euver ‘n 100 biljoen jaor of zoe ‘n onmeugeleke reis beginne um hun bestoon oet te breie
mer get langer in un leeg starestelsel. D’r is nog ein ding wat leechtes unieke plekke maak: Duustere Energie. De geheimzinnige krach die de mieste weitesjappers dinke is de oetbreiing vaan ‘t universum versnelt en
zal oeteindelik zien oondergaank veroorzake.
Ver kinne doonkere energie niks zien doen in ós starestelsel of in clusters umtot d’r te väöl spul is wat dinger via zwoertekrach biejein trèk – mer ver kinne de effecte devaan zien in leechtes. Hei blaas duustere energie de belle vaan niks op. Dit is boe de versnelling vaan
kosmische oetbreiing weurt zichbaar.
Naomaote leechtes steeds groeter weure, breke ze de structuur vaan ‘t universum, de prachtige starestelselfilamente weure langzaam oetein gesjeurd. Naomaote de leegte binnedringk, were de mör vaan doezende starestelsels oetgedun en nao de rande getrokke – aongetrokke
door väöl dichter regio’s aon de marges, wat ruimte gief veur de leegte vaan twie leegtebelle die ein weure. In de wiet, wie toekoms zulle supervoids ‘t woernumbare universum euvernumme. Clusters vergruzele, en steeds wiejer oetbreie, totdat ‘t ganse woernumbare universum niks mie is es ‘n gigantische leegte vaan niks. De eenzaamste plek die besteit.
